Ze wstępu: Zamiar omówienia, w jednym tylko tomie, całej cywilizacji rzymskiej jest niewątpliwie ambitny i najprawdopodobniej niemożliwy do zrealizowania. Z tego też powodu konieczne było określenie jego granic czasowych i geograficznych. Z oczywistych względów jako ramy czasowe przyjęto tradyjną datę założenia Rzymu (754 p.n.e.) i upadku Cesarstwa Zachodniego (476 n.e.). [...] Jako przedmiot analizy wybrano Rzym i jego przedmieścia, czyli samo serce cesarstwa, najlepiej ilustrujące rzymską cywilizację. Pomimo tak ściśle określonych granic, isniała konieczność dokonania selekcji poszczególnych zagadnień, a kwestie omówione w niniejszej książce stanowią jedynie przykładowy zbiór, niewyczerpujący do końca tematu.

Leksykon obejmuje hasła, zgrupowane w rozdziałach, omawiających najważniejsze dla każdej cywilizacji - starożytnej i nowożytnej - zagadnienia. Poszczególne hasła nie są oczywiście zamkniętymi tematami, a jedynie elementami jednej, bogatej mozaiki. Każdemu z nich, oprócz najważniejszych informacji o charakterze ogólnym, towarzyszy kilka stron z ilustracjami, stanowiącymi komentarz i opis najistotniejszych aspektów życia codziennego, kulturalnego i społecznego w starożytnym Rzymie, oparty na wiarygodnych świadectwach archeologicznych.