Ze wstępu Doroty Koczwańskiej-Kality: Kronika. 10 lat IPN stanowi podsumowanie pierwszej dekady działalności Instytutu. W zróżnicowanej formie – kalendarium, komentarzy i esejów tematycznych – przedstawione zostały nie tylko dokonania IPN, ale i kontrowersje, jakie budziły niektóre jego działania. Całości dopełniają liczne zdjęcia dokumentujące rozległość inicjatyw podejmowanych przez Instytut w pierwszym 10-leciu istnienia.

Oddana do rąk Czytelników wyjątkowa publikacja, przygotowana z okazji 10-lecia Instytutu Pamięci Narodowej, składa się z dwóch części. Pierwsza – ma charakter kronikarski. Aby zwrócić uwagę, na fakty, które – w przekonaniu autorów – miały szczególne znaczenie dla Instytutu, noty dotyczące tych wydarzeń opatrzono rozszerzonym opisem. W części drugiej zamieszczone zostały teksty problemowe, które mają przybliżyć Czytelnikowi złożoność zagadnień historycznych i jednocześnie pokazać, z jak trudną materią badawczą zmagają się historycy zatrudnieni w IPN.

Artykuły dotyczą lat 1939–1989, obejmują zatem okres dwóch totalitaryzmów, czas niezwykle dramatyczny dla losów państwa i Narodu Polskiego. Przy doborze artykułów zwracano uwagę, aby ukazywały kwestie budzące społeczne zainteresowanie, a zarazem poruszały problematykę newralgiczną dla zrozumienia najnowszych dziejów Polski. Zaprezentowana więc została wojenna martyrologia Polaków i Żydów – narodów w największym stopniu dotkniętych zbrodniami dokonanymi przez Niemców, Sowietów, ale także ukraińskich nacjonalistów.

Autorzy przedstawili proces i skalę niszczenia polskich elit – przez obu okupantów w czasie II wojny światowej oraz przez Sowietów i polskich komunistów po wojnie. W tym ostatnim wypadku zarysowali struktury i metody działania komunistycznego aparatu represji. Opisali też heroiczną walkę Polaków z okupantami, a później z totalitarną władzą komunistyczną. Przedstawili losy powojennego podziemia, aktywność opozycji w PRL, a także Kościoła katolickiego, który w obliczu rozbicia powojennego oporu i zniszczenia legalnych struktur władzy, jaką było Polskie Państwo Podziemne, stał się na długie lata – wzorem okresu zaborów – depozytariuszem idei Polski Niepodległej.

Autorami tekstów są naukowcy o dużym i wszechstronnym dorobku, od lat zajmujący się badaniem zaprezentowanej tu problematyki. Pozwala im to uniknąć spłycenia opisywanych zagadnień.

Sygnatura książki → 943.8

Dział księgozbioru Czytelni Podręcznej → Historia Polski.